Rola aminokwasów w diecie kota czyli rotacja przepisów dla zaawansowanych.
Aminokwasy egzogenne.. czyli dlaczego koty to tacy kosmici? 🤔
Aminokwasy są jak małe klocki LEGO, których organizm Twojego Zdzisława i Melanii używa do budowy. Budowy czego? Ano praktyczne wszystkiego. 🏗️
Dzięki tym małym cząsteczkom organicznym powstają białka, w tym maleńkie pręciki i czopki w oku Twojego psa oraz duże mięśnie czworogłowe uda, dzięki którym biega za ulubioną piłeczką. 🐕
Aminokwasy dzielą się na takie, które organizm Twojego psokota może tworzyć sam, jakby „wewnętrznie” i takie, które muszą być dostarczane z zewnątrz w tym z pokarmem. Te zewnętrzne to właśnie aminokwasy egzogenne (egzo - na zewnątrz, geneza - pochodzenie).
👉 U człowieka jest 8 aminokwasów egzogennych +histydyna (warunkowo egzogenna). U Psa - wszystkie te same co u ludzi i dodatkowo egzogenna jest arginina. U kota - wszystkie te same co u ludzi i psa a dodatkowo egzogenna jest jeszcze tauryna.
Dlaczego tak? Psy i koty mają większe zapotrzebowanie na białko i w związku z tym na aminokwasy, niż organizmy wszystkożerne - jak ludzie. Np. Arginina czy tauryna u ludzi są warunkowo-egzogenne - czyli są potrzebne itd. ale są wytwarzane w organizmie generalnie w wystarczającej ilości. Natomiast czasami może być większe zapotrzebowanie jak np. u niemowląt, w czasie choroby metabolicznej czy choroby nerek/wątroby i wtedy muszą być dodawane dodatkowo zewnętrznie (egzogennie).
Z ciekawostek - u kota i fretki jest podobne zapotrzebowanie na aminokwasy egzogenne w tym taurynę a u królików i świnek morskich - dzięki koprofagii (zjadaniu cekotrofów - takiej specjalnej kupy) te aminokwasy egzogenne są w części produkowane dzięki bakteriom w jelicie ślepym a potem zjadane więc… dostarczane do organizmu :)
Teraz zobaczcie podsumowanie jakie to są te aminokwasy egzogenne, jakie mają funkcje i co oznacza ich niedobór ( w tym zobaczcie, że przy niektórych z nich osobno wymienione są.. właśnie koty :)).
| AMINOKWAS | CO ROBI | CO GDY BRAKUJE |
|---|---|---|
| Lizyna | - Buduje wszystkie białka (mięśni, kości ale też skóry), odpowiada za wzrost i regenerację tkanek - Prekursor w tworzeniu kolagenu - Pomaga wchłaniać i przyswajać wapń - Konieczna do syntezy l-karnityny (odpowiedzialnej za funkcjonowanie mięśni, w tym serca). - U kota - podawana odpornościowo, zwłaszcza w walce z herpeswirusami („koci katar”) | - mniejszy i wolniejszy wzrost, utrata masy ciała - mniej przeciwciał - słabsza odporność - problem z gojeniem się ran/ regeneracją ścięgien np. po operacji/zerwaniu - anemia |
| Leucyna | - Aminokwas rozgałęziony BCAA - Włącznik mTOR - taki szlak sygnałowy dla organizmu aktywujący syntezę białek mięśniowych - „paliwo dla mięśni” - unikalna bo wykorzystywana bezpośrednio w mięśniach a nie np. dopiero po przejściu przez wątrobę; - wykorzystywana do produkcji glukozy w razie głodu/wysiłku - wspiera wrażliwość na insulinę i zwiększa jej wydzielanie przez trzustkę | - słaby i zaburzony wzrost u młodych zwierząt - stopniowe tracenie masy mięśniowej - słabsza wydolność, szybsze męczenie się - nieodpowiednia regulacja poziomu glukozy, wahania glukozy |
| Izoleucyna | - Jak leucyna - aminokwas rozgałęziony BCAA - Włącznik mTOR i „paliwo mięśniowe” i efektywne alternatywne źródło energii - Synteza hemoglobiny (odpowiedni poziom zapobiega anemii) | - słaby wzrost lub zahamowanie wzrostu w młodych i rosnących - utrata masy mięśniowej - spadek glukozy we krwi - anemia - drżenia mięśni |
| Histydyna | - Prekursor histaminy (odpowiedzialnej za odpowiedź alergiczną ale też odporność) - Ochrona nerwów (i szyba transmisja sygnałów) - Składnik budulcowy mioglobiny i hemoglobiny | - Uszkodzenie osłonek mielinowych w układzie nerwowym (drżenia, niezborność ruchowa, osłabienie mięśni) - zaburzenia funkcji poznawczych i snu - anemia - poważne osłabienie odporności (w tym odpowiedzi lokalnej na alergeny/wirusy/bakterie) - u młodych szczeniąt/kociąt nawet zahhamowanie wzrostu |
| Metionina | - Rozpoczyna proces syntezy każdego białka (jest tzw „kodonem startowym AUG”) - Prekursor SAMe i naturalnych fosfolipidów (oczyszczanie i ochrona wątroby) - Jako aminokwas siarkowy (tylko 2 są siarkowe w tym drugi jest endogenny) jest prekursorem glutationu - najsilniejszego naturalnego antyoksydantu! - Prekursor innego aminokwasu - cysteiny | - Brak powstawania cysteiny - Stłuszczenie wątroby (bo nie ma transportu triglicerydów z wątroby przez niedobór fosfolipidów) - Zahamowanie wzrostu - Osłabienie kondycji skóry i sierści/włosa - Zmniejszenie odporności (przez niedobór glutationu) |
| Fenyloalanina | - Prekursor tyrozyny a dalej dopaminy i adrenaliny/noradrenaliny - produkcja hormonu tarczycy (T4- tyroksyny) | - Zaburzenia nastroju, zmieniona odpowiedź na stres - Apatia - Upośledzona produkcja hormonów tarczycy (i związany z tym wolniejszy metabolizm) |
| Treonina | - Tworzy śluz (mucynę) w jelitach, to bariera ochronna jelit i mieszkanko dla dobrych bakterii - Bierze udział w syntezie kolagenu i elastyny | - Osłabienie bariery jelitowej i gorsze wchłanianie składników odżywczych - Niedobór kolagenu - zaburzenie wzrostu, elastyczności chrząstek i ich regeneracji |
| Tauryna | - U kotów odpowiedzialna za trawienie tłuszczów (bo koty nie wykorzystują do tego glicyny tak dobrze jak inne gatunki) - Stabilizuje specjalne błony komórek siatkówki oka - Reguluje przepływ wapnia w mięśniu sercowym | - Osłabienie mięśnia sercowego (jak przy DCM - kardiomiopatii rozstrzeniowej) - Degeneracja siatkówki (FCRD) i związana z tym ślepota - Niezdolność do efektywnego trawienia tłuszczów |
A gdzie jest najwięcej jakiego aminokwasu? Jak to wygląda pod kątem doboru i rotacji mięsa? 🤔
Przykładowo:
• Leucyny i lizyny najwięcej jest w chudym mięsie, wątrobie wołowej/cielęcej czy nerkach (przy czym lizyny jest więcej w sercu wolowym/nerkach wieprzowych niż nawet leucyny)
• Metioniny jest stosunkowo mało w mięsie, które ma więcej tkanki łącznej i więcej tłuszczu np w udzie z kurczaka/płucach wołowych/wieprzowych.
• Argininy najwięcej jest w chudych mięśniach (jak leucyny i lizyny) ale też stosunkowo dużo jej jest np. w wątrobie a mało w nerkach
• Tauryny najwięcej jest w sercu a w chudym mięśnie prawie nie ma jej wcale.
💡 Podsumowując:
• Tkanka mięśniowa chuda jest najlepszym źródłem BCAA, leucyny i lizyny. • Podroby „funkcjonalne” jak wątroba/nerki - to najlepsze źródło argininy i metioniny. • Podroby mięśniowe (jak serca/ żołądki) - dobre źródło histydyny i a serce to jedyne źródło tauryny (gdzie tauryny w mięśniach/podrobach generalnie jest dość mało)
• Podroby miękkie (płuca) - to głownie dobre źródło kolagenu i innych aminokwasów w tym też tych częściowo endogennych
👽🐱 Dlaczego koty to kosmici? Bo jak widzicie potrzebują o 2 aminokwasy więcej niż ludzie i nawet o jeden więcej niż psy. Dodatkowo niektóre aminokwasy są wykorzystywane przez nie zupełnie wyjątkowo (jak na przykład lizyna czy tauryna).
To skłania nas do częstszego rotowania naszymi przepisami, żeby zapewniać różnorodne źródło białka i różne źródła podrobów. Dzięki temu zapewniamy naszym Misiom i Szyszkom pełny zestaw wszystkich aminokwasów.
➔ Back to all articles
Remember that if you have any questions or technical issues with the calculator, you will surely find assistance in our Facebook group (English posts are welcome!). We encourage you to join it, as well as to follow our social media channels, where you will find a wealth of useful knowledge :)
You can also contact us directly at support@meatpoint.io
Copyright © meatpoint.io